1 2 3 4 5

 

 

Orain arte ikusi dugu hainbat modu daudela lurrun bidezko lokomotorrak izendatzeko.

UIC Sailkapena 2’D2′

Tren makinaren izena edo goitizena: Konfederazioa

Ardatzen konposizio grafikoa < (oo)’OOOO(oo)’

Whyte sailkapena(UK-USA) 4-8-4

Frantziar sailkapena 242

Espaniar sailkapena 2-4-2

Hala ere, jarraian aipatuko ditugunak baino dezente gehiago daude:

Espainian, autore askok X-Y-Z formako lokomotorrak izendatzeko ohitura dute, adibidez, 2-3-0. Jakina, sailkapen horrek ardatz-kopurua hartzen du kontuan, eta Whyte (UK-USA) sailkapenaren antz handia du. Baina, hala ere, ez dira ardatzak zenbatzen, gurpilak baizik, eta, beraz, notazio posible guztiek zifra bikoitiak sortuko dituzte.

Tren-makina baten sailkapena lehen aipatutakoa bezalakoa bada (2-3-0), berehala konturatuko gara bi ardatz eramaile, hiru traktore eta ondorengo ardatz bat ere ez dituen tren-makina bat dela. Gainera, notazioagatik Espainiako tren-makina bat dela ohartu ahal izango gara.

Baina zer gertatzen da 0-4-0 bezalako notazio bat ikusten badugu?

Bada, sailkapenak zalantzan jarriko gaitu 4 gurpil traktore edo 4 ardatz traktore dituen tren-makina baten aurrean gauden ala ez. Beraz, sailkapen horrek zalantza sortzen du, eta, beraz, ez da niri gehien sinets diezadakeen horietakoa. Trataturen batean irakurri dut notazio horri sailkapen iberikoa esaten zaiola. Horren arabera, goian aipatutako tren-makinak 2-4-2 notazioa izango luke.

Aipatu beharreko beste sailkapen bat Turkiako sailkapena litzateke.

Tradizioz, Turkiako lurrun-trenen izendapena bi XY zenbakik osatzen zuten. Lehenengoak ardatz traktoreen kopurua adierazten zuen, eta bigarrenak ardatz guztien kopurua, hau da, 46 notazio batek adierazten zuen tren-makinak 4 ardatz traktore dituela 6 ardatz osotik. Sailkapen horrek, hala ere, ez digu informazio osoa ematen, guztira sei lokomotorren 4 ardatz traktorek hiru lokomotora mota desberdin sor baititzakete: Frantses terminologia erabiliz, 240 lokomotora bat, 141 bat edo 042 bat dela pentsa genezake.

Orain Suitzako sailkapena aipatuko dugu.

Suitzako sailkapenak gurpilen ordez ardatzak ere baditu. Askotan, x/y bezalako formula bat duten notazioak ikusiko ditugu, adibidez, 3/4. Ohar honek aditzera ematen digunez, aipatutako tren-makinak 4 ardatz ditu, eta horietako hiru ardatz traktoreak dira, baina ez digu esaten aurreko edo atzeko ardatza den; beraz, aurreko esamoldea ikusten dugunean, zalantzan jarriko genuke 2-6-0 edo 0-6-2 lokomotorrak diren, etab.

Sailkapena beste notazio batzuekin osatzen da, lokomotorren beste gai batzuei erreferentzia egiten dietenak, hala nola “e” bide estukoak “G”, “T” maniobrak, etab.

Abx/yv motako sailkapenak ikusiko ditugu

Lehen letra larriak honako adierazpen hauek izan ditzake:

A-tik D-ra, bide arrunteko lokomotorrak abiadura arruntaren arabera sailkatuko ditu. Abiadura 80 km/h-tik gorakoa bada, A abiadura D -ra iristen da 55 km/h-rainoko abiaduretarako, eta abar. G batek bide estuko tren-makina bat adieraziko luke, eta H batek kremailerako tren-makina bat, T batek traktorea, eta abar.

Bigarren letrari dagokionez (letra xehea kasu honetan), hainbat lokomotora mota adieraz ditzakezu:

Letrarik ez izateak adierazten du lurrunezko tren-makina bat dela, “e” tren-makina elektriko bat dela, m batek diesel tren-makina adieraziko lukeela, etab.

Superindizeari dagokionez, zenbaki erromatarretan adierazten dena, lokomotorrak izan dituen segidako serieen kopurua adieraziko luke.

Adibidez, HG 3/4 bezalako notazio batek bide estuko lurrunezko tren-makina bat (minuskularik ez dagoelako) eta lau ardatzetako lau ardatzeko kremailerazkoa traktoreak izango lirateke.

Beste batek, Ce 6/8 III izenekoak, honako hau adieraziko luke: “e” tren-makina elektrikoa izango litzateke, zabalera normalekoa, eta hirugarren kategoriakoa, 60 Km/h eta 65 Km/h arteko gehieneko abiadurakoa. Gainera, tren-makina eraikitzeko 3. aldia izango zen.

* Informazio osoagoa nahi izanez gero, jo Wikipediako artikulura.

Alemaniako lokomotorra askotan ikus dezakegun UIC notazioan gehixeago sakonduz, aurretik esandakoa osatzen duten ohar batzuk aipatuko ditugu.

Honako hauek izaten dira:

h: lurrunezko tren-makina, berotuta

n: lurrun aseko tren-makina

v: compound sistemako lurrun-tren-makina

x: Agertzen den zenbakiak zilindro-kopuruari egiten dio erreferentzia.

t: Adierazi tren-makina tanke motakoa dela, UIC sailkapenean bertan agertzen dena.

Adibidez, 1 ‘D1’ h2t notazioa duen tren-makina bat ikusten badugu, 1 ‘D1’ T notazioari gehitu beharko diogu, hau da, sei ardatz dituen tren-makina bat, horietatik lau aurreko eta atzeko biselaz gain traktoreak, h2, hau da, bi zilindroko eta lurrun berotuko tren-makina bat ere bada.

Beste batek, 1 ‘Eh4v-k, 6 ardatzeko tren-makina bat, aurreko ardatz bat eta lurrun berotua eta compound sistemakoa erabiltzen duten 4 zilindroko 5 traktore aipatuko lizkiguke.

Era berean, irakurri dut lokomotorren bat 1 ‘E1’ h2/3t motakoa izan daitekeela, edo baita Cn/h2t motakoa ere, kasu batean bi edo hiru zilindro erabil daitezkeela jakinarazteko, eta, bigarrenean, lurrun asea zein birberotua erabil daitekeela jakinarazteko.

– 5 –