1834.10.09an [1] Irlandako lehen trenbidearen inaugurazioa gertatu zen, garai hartan lurraldea oraindik britainiar subiranotasunaren menpe zegoela berezitasunarekin. Ustiapenaren hasiera, ordea, 1834.12.17ra arte itxaron behar izan zen.

Lineak Dublin, Irlandako hiriburua Dún Laoghairerekin orduan Kingstown (Kingstwon Harbour) lotzen zuen, Dublin and Kingstown Railway sortuz, 10 kilometroko ibilbidea 1435 mm-ko zabaleran egin zen, gerora “nazioarteko zabaleratzat” hartuko zena, Irlandan egin ziren ondorengo ibilbideek zabalera ezberdinak erabili zituzten arren:

1839.08.12an Belfast eta Lisburn arteko trenbide zatia inauguratu zuen 1880 mm-ko zabalera erabiliz (6 ft 2 in). Dublin and Drogheda Railway (D & D) Irlandako Uharteko hurrengo trenbideak (1844.05.25) hasieran aurrekoa baino oin bateko zabalera txikiagoa erabiltzen du; 5 ft 2 in, 1575 mm.

Trenbide horiek eta geroko trenbideak lotzeko zailtasuna dela eta, agintariek trenbidearen zabalera bateratzea erabakitzen dute, baina ez dute garai hartan Britainia Handian zegoen estandarrera egiten, 1846an bertako Parlamentuak Ingalaterra, Eskozia eta Galesko zabalerak “Stephenson zabalera” izenekoarekin bateratzea erabaki baitzuen, gerora “nazioarteko zabalera” deitu zitzaiona; aitzitik, 5 ft 3 in, 1600 mm-tan bateratzen ditu, eta zabalera horretara lekualdatzen dira aurreko “2 mm-tako zabalerak”, nahiz eta “Irlandako”.

Linearen inaugurazio hutsari dagokionez, dirudienez, aurreko egunean entsegu txiki bat egin zen “Vauxhall” tren-makinarekin, hurrengo egunean erabilitakoa, 1834.10.09an, “Hibernia” tren-makina izan zelarik, zortzi auto zeramatzana, lehen mailako bat, bigarren mailako hiru eta hirugarren mailako lau.

Irlanda britainiarren subiranotasunaren menpe dago 1922ra arte, urte horretan Estatu Aske bezala ezarri baitzen, 1937an Erresuma Batuaren behin betiko independentzia lortuz, baina ez irlandar lurralde osoan, baizik eta iparraldeak Londreseko aginpean jarraitzen du.

Trenbidearen historiari buruzko orrialde hauetan aurkeztu dugu “monorraíl” edo Lartigue pintoreskoa, 1988-02-29an inauguratuko zena.
[1] The Dublin to Kingstown Railway: the First Railway in Ireland – Opened on 9 October 1834. The British Newpaper archive.

Dublin and Kingstown Railway. Wikipedia. EN.

Railways in Ireland. Sinfín.net