Trenak

Hasiera batean, ibilbidearen 81 kilometroak nazioarteko zabalera deiturikoan eraiki ziren, hau da, 1435 mm errailen barruko aldeen artean, eta, ondoren, 1911tik aurrera, 1.000 mm-ko zabalera metrikora murriztu zen, Txileko estatuak trenbide hori erosi ondoren erabiltzen zuen Iparraldeko Sarearekin bateragarri egiteko.

1832an Juan Godoyk aurkitu zuenetik, zilar meatze aberatsak biltzen zituen Copiapoko gunean, eta horrek “zilarraren sukarra” moduko bat sortu zuen, mota guztietako negozioak bultzatuko zituena, besteak beste, trenbidekoa.

Trenbide bat eraikitzeko ideia Juan N. Movaten eskutik etorri zen 1845ean, eta 1848.11.09an nahitaezko kontsetzioa lortu zuen. Lortu nahi zituen fruituak eman ez zituenez, William Wheelwrightek erosi zuen, lurrunaren munduarekin zerikusia zuen enpresari batek, Pacific Steam Navigation Company jarri baitzuen martxan, eta Compañía Anglo-Chilena de Minas en Copiapó konpainiako akziodun ere bai. Ondoren, Copiapóko Trenbidearen Konpainia sortu zuen. Wheelwrightek nabigazioaren mundua ezagutu zuen, eta nahiago izan zuen mineralak ontziratzeko portua kokatu, ez Copiapoko portu zaharrean, izen bereko ibaiaren bokalean, baizik eta iparraldera eraman, Calderara, eta han zegoen kaleta egokitu.

Filadelfiako Norris & Brothers konpainiatik Txilera iritsi zen lehen tren-makinaren izena da, hain zuzen ere, Copiapó, eta Caldera eta Copiapó arteko lehen ibilbide osoa ibiltzeaz gain, hura amaitzeko materialak hornitzeaz arduratu zen. 1851ko uztailaren 29an zirkulatu zuen lehen aldiz aipatutako ibilbidean, Galdaratik Monte Amargora, ezin izan baitzen prest egon uztailaren 4rako.

Gutxi iraun zuen martxan lokomotorrak, 1858an utzi baitzion zerbitzuak emateari. Lehen linea horren ondoren, trenbideak hainbat adar zabaldu zituen, iparraldean zein hegoaldean, meategiak portuarekin modu eraginkorragoan lotzeko.

Ferrocarril Caldera Copiapó. Wikipedia. ES