Bilbao eta Zorrotzaurrearen arteko odol tranbia1807ko martxoaren 25etik galestar lurretan ibili zen lehen odol-tranbia izan zena, hau da, animalien trakzioz bultzatutakoa. Swansea and Mumbles Railway zen. Bilbo baino lehen ere baziren Espainian eta Europan trakzio mota hori erabiltzen zuten tranbiak. 1872ko abuztuaren 18an, Juan González Lavín eta Juan M. Morales bultzatzaileek garraio hori ezartzeko lehen emakida lortu zuten. Bigarren Gerra Karlistak, ordea, lanak bertan behera utzi zituen.

Bilboko Campo de Volantín pasealekuaBorroka amaitu ondoren, 1875ean, hiriko merkatari batzuek kontzesio berri bat lortu zuten: Juan Amann Palme, Juan Aburto Azaola, Eusebio García Lejarraga eta Emiliano Amann Palme, besteak beste. Tranbidea San Bizente elizaren inguruan hasten zen, Sendeja kalean. Une hartan, Bilbon bazegoen bidaiariak errail mekanizatuen gainean garraiatzeko modu bat, Tuterako trenbidea, hain zuzen ere.
Tren-makinen lurrun trakzioa erabiltzen du Bilbora joateko.

Une hartan, hirian ez zegoen beste trenbiderik. Beraz, kokaleku horretatik, eta ondoren Campo de Volantínetik, Hiribildua utzi eta Deustuko lurretan sartzen zen, beste lur batzuetatik jarraitzeko Algortara iritsi arte. Goiko irudian, Campo de Volantíni dagokiona, Bilboko itsasadarraren ondoan eta Salbeko eremuan, Euskadiko lehen tranbia ibili zen ibilbidea ikusiko dugu.

Bilbo eta Zorrotzaurre tranbiaren mapa

Atzeko irudian, Bilboko kaleetatik zirkulatzen ari zen lehenengo tranbiaren gutxi gorabeherako mapa ikus dezakegu, baina esan beharra dago ondorengo urteetako oinarri baten gainean egina dagoela (*). Tranbia 1876ko irailaren 9an inauguratu zen, Bilbo eta Zorrotzaurre artean (Deustu), eta hilabete batzuk geroago Areetara iritsi zen, itsasadarraren ibilbideari jarraituz, “Sirgaren bidea” izenekoaren bidez. Hain berezia den “kable bidezko garraioa” modalitate horretan parte hartu genuen Castaños auzoan bertan.

Urte batzuk geroago, 1896ko azaroaren 10ean, tranbia elektriko batek ordezkatu zuen “odolezko” tranbia hori, eta, ondo azaldu gabeko parentesi baten ondoren, gaur egun ere gozatzen jarraitzen dugu. Trakzio elektrikoaren kasuan, Castaños auzoak Euskadiko lehen tranbiaz gozatzeko ohorea izan zuen arren, itsasadarraren beste aldetik zihoana izan zen, Bilbotik Santurtzirako tranbia, Euskadikoa ez ezik, Espainiako Estatu osokoa ere aitzindari izateko ohorea izan zuena.

(*) Mapa 1889koa denez, 1876an ez zegoen azpiegiturarik.

Beheko aldean, Itsasadarraren eskuinaldetik zirkulatu zuen lehen tranbia horren ibilbide osoa ikus dezakegu, gutxi gorabehera.

Bilbao Algorta tranbiaren mapa
 
Bibliografia: Los tranvías de Bilbao/Bilboko tranbiak. Juanjo Olaizola Elordi.