Bilbao eta Portugaleteren arteko trenbidea
Euskal Herriko Historia 2026ko ekainaren 11a
1888an Euskal Herriko trenbide sare nagusia ia amaituta zegoen. Iparraldean, nazioarteko zabalera erabiltzen zen, hau da 1435 milimetroko zabalera, eta hegoaldean, berriz, iberiar zabalera, 1668mm-koa. Bestalde, bigarren mailako trenbide-sare bat eraikitzen hasi zen, zabalera metrikokoa, tranbia batzuetan erabiltzen ziren beste zabalera bitxi batzuk ahaztu gabe, 1365mm-koa.
Bilbok Portugaleterekin trenbide lotura lehenago ere aztertua izan zen. Zehazki, Tutera eta Bilbo lotuko zituen lineak Portugaleterekin lotzeko asmoa zuen. Horren arrazoia Bilboko kanpoko portua deiturikoa, Abra aldean kokatuko zela, Bilboko portu zaharra (Bilbo bera baino zaharragoa) kostaldearen ingurura eramanez. Portu berria, kanpoko portua, 1877an hasi ziren eraikitzen. Izan ere, Tuteratik Bilborako trenbidearen eta Erripako kaiaren arteko lotura bat zegoen, Bilboko portu zaharra zegoen tokia. Malda handiko lotune txiki batek lotzen zuen geltokia Erripako kaiarekin. Beraz, portua mugitu behar bazen, trenbidearekin duen lotura ere mugitu beharko litzateke. Era berean, Itsasadarraren ezkerraldetik zihoan odol-trakzioa deiturikoaren bidez egiaztatzen zen beste trenbide-linea batekin lehiatzeko ideia zegoen. Bilbao eta Santurtziren arteko tranbia 1882.04.23an inauguratu zen. Itsasadarraren beste aldean gertatu zen gauza bera, odolezko tranbiarekin lehiatzeko lurrunezko trenbide bat eraiki baitzen. Ondorengo urteetan jarraituko lukeen konpetentzia hori.
Trenbideak 1888ko martxoaren 19an inauguratu zuen Bilbotik Barakaldoko Desiertoren arteko lehen zatia, eta urte bereko irailaren 24an amaitu zen Portugaletarainoko ibilbidea. Urte batzuk geroago, Santurtziraino luzatu zuen ibilbidea.
|
1888an Euskal Herriko
Iberiar zabalerakoak baino merkeagoak ziren zabalera metrikoko lineak ezartzen ari baziren ere, Bilbotik Portugaleterako trenbidea iberiar zabaleran diseinatu zen. Logikoa zen, horrela lotzen zuelako Tutera eta Bilbo arteko trenbidearekin, eta etorkizunean Trianoko trenbidearekin lotuko zuelako, hau ere iberiar zabaleran eraiki baitzen.